Rondleidingen langs 17de eeuwse landschaps-schilderkunst in het Rijksmuseum van Amsterdam
Sinds kort geef ik een rondleidingen in het Rijksmuseum langs zeventiende eeuwse landschapsschilderkunst.
We beginnen in de ere-galerij, maar staan hier niet stil bij de Rembrandts of Vermeers dier hier hangen; we verblijven bij de landschappen. Hier hangen de Van Goyens, de Hobbema’s, de Ruisdaels.
Daarna lopen we door naar de zaal op dezelfde verdieping die gewijd is aan Nederlandse 17de eeuwse landschapsschilderkunst en zien de Van de Veldes, de Van Ostades en de Van der Neers.
We maken een klein uitstapje naar een nabijgelegen zaal om een van de weinige landschappen die Rembrandt gemaakt heeft te bekijken; het landschappelijke onderwerp is een uitzondering in het oeuvre van Rembrandt, maar toch is het schilderij baanbrekend.
Kortom, we gaan de landschappen van zeventiende meesters die gepionierd hebben leren kennen en de meesters die deze kunst naar de uiterste verfijning gebracht hebben. We gaan kijken naar onderlinge verschillen en naar veranderingen die plaatsvonden in de landschapsschilderkunst in de loop van ca vijf decennia in de 17de eeuw.
Misschien maken we een kort uitstapje naar de Italianisanten van het Rijksmuseum: schilderijen met een Italiaans aandoend landschap. Dit is een minder bekend, en zelfs miskend genre in de landschapsschilderkunst.
Een optie is om door te lopen naar de tweede verdieping waar het Rijksmuseum een prachtige collectie toont van negentiende eeuwse Nederlandse landschappen van de Haagse School. Wat is het verschil met hun voorgangers uit de zeventiende eeuw? Wat doet de negentiende eeuwse landschappelijk werkende meester, wat zijn zeventiende eeuwse collega nooit gedaan zou kunnen hebben? Deze vergelijking maken betekent een nadere kennismaking met het zeventiende eeuwse werk.
Het is geen rondleiding waar je alleen luistert. We proberen door overleg en interactie antwoord te vinden op vragen en onze blik te verhelderen. We gaan proberen meer te zien en meer te beleven aan deze voor velen relatief moeilijk toegankelijke tak van de schilderkunst.
Een greep uit de 17de eeuwse landschappen van het Rijksmuseum Amsterdam
Het is niet voor iedereen even duidelijk waarom de landschappelijke schilderijen in de ere-galerij van het Rijksmuseum zo’n prominente plaats gekregen hebben.
Het Rijksmuseum kunnen we waarschijnlijk wel het belangrijkste museum van Nederland noemen, maar we zien op deze schilderijen wat bomen, een waterval, een molen of een vergezicht… wat is hier zo bijzonder aan? Wat is er op deze schilderijen te zien wat ik niet zie? Daar gaat mijn rondleiding over.
Wilt u een rondleiding? Klik dan hier en stuur een mail naar Dien Bos
De eerste voorbeelden van bijna-alleen-landschapsschilderkunst zien we in de vroege zestiende eeuw in Duitsland, maar de doorbraak van landschapsschilderkunst als zelfstandig en volwaardig genre, dat losstaat van iedere bijbelse of andere verhalende inhoud, is een Nederlands/Vlaamse uitvinding.
Het is een uniek moment in de geschiedenis van de schilderkunst te noemen.
Dit gegeven is voor ons eenentwintigste eeuwers moeilijk te begrijpen, omdat we al vier eeuwen lang vertrouwd zijn met de weergave van het landschap.
